Hukuk dilinde rücu, bir kişinin diğer kişinin yerine geçerek hukuken üçüncü kişi/kişilere karşı onun haklarını ve yükümlülüklerini devralması demektedir. Yani kişinin bir başkasına vermiş olduğu şeyi, parayı mesela daha sonra geri istediği anda bir üçüncü kişiden o şeyi aldığında verdiği şeyi rücu etmiş oluyor. Sigorta Hukukunda bu kavram karşımıza sıklıkla gelmekte olup bu alanda sigorta poliçesinin konusu olan şeye gelen maddi zararın kusurlu taraftan alınması şeklinde izah edilebilir.
Konut, araç, mal gibi sigorta ettirilebilecek, sigorta poliçesinin konusu oluşturan şeylere zarar geldiğinde kişiler bu zararlarının karşılanması için sigorta şirketlerine başvururlar. Sigorta şirketi zararı tazmin eder ve bu zararın doğmasına sebebiyet veren kişi/kişilere yönelik olarak poliçenin tarafına ödemiş olduğu tutarı kusurlu olan karşı taraftan tahsil eder.
Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi Genel Şartlarının “tazminatın azaltılması veya kaldırılması sonucunu doğuran haller” başlıklı 4/c maddesinde tazminatı gerektiren olayın, aracın Karayolları Trafik Kanunu’na göre gereken ehliyetnameye haiz olmayan kimseler tarafından sevk edilmesi sonucunda vukua gelmiş ise, sigortacının bu hususu zarar görenlere karşı ileri süremeyeceği ve fakat ödemede bulunduktan sonra tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene rücu edebileceği hükme bağlanmış bulunmaktadır. Zorunlu trafik sigorta şirketi ehliyetsiz araç kullanılması sebebine dayanarak kendi sigortalısına onun veya sigortalı aracın sürücüsünün kusuru oranında rücu edebilir. Ancak bunun için Zorunlu trafik sigorta şirketi tarafından zorunlu trafik sigorta poliçesine dayalı olarak yapılmış bir ödeme olması gerekmektedir.
YARGITAY 17. HUKUK DAİRESİ 2016/6334 E. , 2017/3910 K. sayılı ilamında ‘‘…Somut olayda, çift taraflı olarak meydana gelen trafik kazasında davacı. davalıya ait … plakalı aracın zorunlu trafik sigorta şirketi olup aynı zamanda kazaya karışan … plakalı diğer aracın ise kasko sigorta poliçesini düzenleyen şirkettir. Davacı her ne kadar dava dilekçesinde, zorunlu trafik sigorta şirketi olarak kendi akdine ehliyetsizlik nedeni ile rücu ettiğini belirterek talepte bulunmuş ise de yargılama sırasında, davacı… şirketinin zarar gören… plakalı araçla ilgili olarak yapmış olduğu ödemenin bu aracın kasko poliçesine dayalı olarak yapılmış olduğu ve davalıya ait olan … . plakalı aracın Zorunlu Trafik Sigorta Poliçesinden yapılmış bir ödeme bulunmadığı anlaşılmıştır. O halde mahkemece, yukarıda açıklandığı üzere … Poliçesinden yapılmış bir ödeme olmadığı ve rücu şartlarının gerçekleşmemiş olduğu gözetilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş hükmün bozulması gerekmiştir…’’
Hem ilgili mevzuatlar hem de yüksek mahkeme kararlarına bakıldığında, sigorta şirketinin rücu hakkını kullanabilmesi için zorunlu trafik sigorta poliçesine dayalı olarak yapmış olduğu bir ödeme olması gerekmektedir aksi halde zarara sebep olan kusurlu kimseden rücu talep edemez.
