Hukuk davalarında ‘arabuluculuk’ kavramını pek çoğumuz duymuştur. Ceza davalarında ise arabuluculuğun yerini alan bir kavram olarak nitelendirilebilecek ‘uzlaşma’ kurumu söz konusudur.
Uzlaşma, tıpkı arabuluculukta olduğu gibi her konuda mümkün olmayıp, kanunen sınırları çizilmiştir. CMK madde 253’te sayılmış katalog suçlar bakımından uzlaşma söz konusu olmaktadır. Bu suçlardan bazıları; soruşturulması ve kovuşturulması şikayete tabi suçlar, şikayete tabi olup olmadığına bakılmaksızın taksirle yaralama suçu, konut dokunulmazlığının ihlali suçu, hırsızlık suçu, güveni kötüye kullanma suçu olarak sayılabilir.
Uzlaşma kurumunun amacı ise yine tıpkı arabuluculukta olduğu gibi mahkemelerin iş yükünü azaltmaktır. Örnek verilecek olursa; arabuluculukta tarafların anlaşma sağladığı bir konu hakkında sonradan tekrar dava açılması mümkün olmadığı gibi ceza hukuku açısından da CMK madde 253/19 uyarınca; uzlaşılan konu nedeni sonradan tazminat davası açılması mümkün olmamaktadır.
Bugün ceza davalarında soruşturma aşamasında uzlaşma müessesesi ile tarafların anlaşmaya varmaları sonucunda tazminat davası açılamayacağına ilişkin Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararını ele alacağız.
Anayasa mahkemesi 2023/141 E. 2023/43 K. sayılı ilamı doğrultusunda artık tarafların uzlaşma sağlaması halinde, soruşturma konusu fiil nedeni ile tazminat davası açılabilecektir. Buradaki önemli olan husus, iptal kararı öncesi uygulamada uzlaşma için davet edilen tarafların uzlaştırmanın maddi sonuçları açısından yeterince bilgili olmamaları ve hatta bilgilendirme formlarını okumamaları neticesinde hak kaybına uğrayacak olmaları iken artık böyle bir hak kaybı yaşanmayacaktır.
AYM kararı bu hususta oldukça isabetli olmuştur. Karar resmi gazete 18.10.2023 tarihinde yayınlanmış olup resmi olarak yürürlüğe girmiş bulunmaktadır. İptal hükmümün gerekçesi olarak iş yükünün azaltılması amacı ile tazminat talebinde bulunulamaması arasında makul bir denge kurulamadığı, kısaca kanun hükmünün amacına hizmet edemediği gerekçe gösterilmiştir.
Ceza Hukuku alanında tüm sorun ve sorularınız için internet sitemizdeki telefon üzerinden bizimle iletişime geçebilirsiniz.
