Çalışma hayatı, işçi, işveren ve üçüncü kişilerin bir araya gelmesi neden olan ve çeşitli uyuşmazlıkları da beraberin getiren bir sosyal ortamdır. Bu çalışma yaşamın getirdiği uyuşmazlıklar sonucu işçiler bazen fiziksel bazen psikolojik olarak rahatsızlık yaşayabilmektedirler. Şüphesiz ki işyerlerinde işverenlerce işçilere yönelik yapılan performans ve sicil değerlendirmeleri de işçilerin çalışma hayatını psikolojik yönden etkileyen en önemli değerlendirmelerdir.
İşverence işçinin performans ve sicil değerlendirmesi işçi bakımından olumlu sonuç verdiğinde işçiler için ücret artışı, terfi, tayin gibi olumlu yönde sonuçlar getirirken, işçi hakkında yapılan olumsuz değerlendirmeler işten çıkarma gibi sonuçlar doğurabilir. Hatta işçinin o işveren ile ilişkisinden bağımsız olarak çalışma hayatını etkileyecek sonuçlar dahi doğurabilir. Zira çalıştığı işinden daha iyi koşullarda başka bir iş bulan işçinin bu olumsuz değerlendirmesi iş yaşamında karşısına çıkabilir ve çalışma hayatını o iş ilişkisinden bağımsız olarak olumsuz yönde işe girememesine dahi neden olacak sonuçlar doğurabilir.
Bu minvalde, işçinin performans değerlendirmeleri hayati öneme sahip olup işverenlerin performans değerlendirmesinde objektif olması zorunludur. Performans değerlendirmeleri kriterleri önceden belirlenmeli, işçiye tebliğ edilmeli, işin gerektirdiği deneyim, yetenek, bilgi gibi yetkinlikler, işyerine uygun davranışlar ve işçiden beklenen iş ve kişisel davranışlar bu değerlendirmelerde esas alınmalıdır. Çünkü işveren tarafından işçi hakkında haksız yere olumsuz performans notu verilmesi işçinin çalışma hayatını olumsuz yönde etkileyecek olup işçi için hak kayıplarına neden olacaktır.
Nitekim Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 2021/1317 E., 2021/5702 K. sayılı ilamı ile ‘‘…işçiye haksız yere olumsuz performans notu verilmesi, manevi tazminat gerektirir…’’ demiştir. Yüksek mahkemeye konu olan bu davada verilen hükümde; işçiye verilen olumsuz sicil notu yani performans değerlendirmesi nedeniyle işçinin iş ve sosyal çevresine karşı zorumda kaldığı ifade edilmiş, bu nedenle işçiye haksız yere verilen performans değerlendirmesinin iptali ile birlikte işçinin iş ve sosyal yaşamında sıkıntıya uğraması nedeni ile lehine manevi tazminata hükmedilmesi gerekmektedir.
İşçilerin hak kayıpları yaşamaması için iş hukuku alanında uzman avukatlara danışması, haklarını bilmesi açısından çok önemlidir.
İş hayatı bütün lise ve üniversitelerden, daha zor bir okuldur. Thomas Edison
