Her birey yaşamını sürdürebilmek adına farklı iş kollarında çalışmaktadır. İnsanların çalışmasıyla beraber iş yerlerinde farklı sorunlar yaşamaktadır. İşçilerin yaşadığı en büyük sorunlardan bir tanesi de mobbingtir. İşveren tarafından işçiye farklı sebeplerle mobbing uygulanabilir. Ancak en temel iki sebebi işçinin istifa etmesi veya emekliliğe ayrılması içindir. Mobbing işveren tarafından düzenli bir şekilde işçiyi yıldırma, pasifize etme ve işten soğutma amacıyla yapılır. Mobbing farklı şekilde olabilir; iş yerini düzenli değiştirmek, iş yükünü artırmak, baskı altına almak gibi örneklerle çoğaltabiliriz. Mobbing kasıtlı ve olumsuz olmalıdır.
İşçi mobbingle birlikte istifaya veya emekliliğe ayrılmak istenir. İstifa etmesiyle beraber işçi alacaklarında kurtulmak isteyen işveren bu yola başvurur. Ancak mobbing sebebiyle işçi haklı fesihten yararlanabilir. Haklı fesihten yararlanmasıyla birlikte kıdem tazminatına hak kazanabilecektir. Bilinenin dışına mobbing sebebiyle haklı fesihte işçi ihbar tazminatına da hak kazanabilecektir.
İşçi mobbing sebebiyle işten istifa etse dahi maddi ve manevi tazminat hakkı doğacaktır. İş Kanunun 24. Maddesinde işçi tarafından haklı fesih nedenler yer almaktadır. Ancak mobbing haklı fesih nedenleri arasında yer almamaktadır. Ancak Yargıtay, yine İş Kanunun 24/2. maddesine göre işçinin haklı fesihten dolayı kıdem tazminatı kazanacağı yönünde karar vermiştir. İşçi haklı fesih ile kıdem tazminatına hak kazanamazken mobbing sebebiyle feshedilen sözleşmelerde işçi ihbar tazminatına hak kazanır. Yargıtay 22. Hukuk Dairesinin 2014/946 Esas, 2015/12165 Karar, 31.03.2015 Tarihli kararında: “Somut olayda, mahkeme gerekçesinde, davalı şirket yetkililerinin davacının çalışma şartlarını zorlaştırması, psikolojik baskısı üzerine istifa etmek zorunda kalması sebebiyle davacının iş sözleşmesini feshetmesinin haklı bir fesih sebebi olarak kabulünün gerektiği, bu itibarla, davacının kıdem tazminatına hakkı olduğu, davacının işten kendisinin ayrılmış olması ve bir işveren feshi söz konusu olmaması sebebiyle ihbar tazminatı hakkı bulunmadığı belirtilmiştir. Bu durumda, mahkeme gerekçesi kendi içerisinde çelişkilidir. Gerçekten, davacının davalı işverenin psikolojik baskısı ile istifa etmeye zorlandığı, tanık beyanları ve tüm dosya içeriği ile anlaşılmaktadır. Bu halde, gerçek bir istifa iradesinden söz edilemez. Bu sebeple, feshin işverence gerçekleştirildiği kabul edilmelidir. Hal böyle olunca, davacının ihbar tazminatı talebinin kabulü gerekirken, yanlış değerlendirme ile yazılı şekilde reddine karar verilmesi usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirmiştir. …” işçinin gerekli sebeplerle ihbar tazminatı kazanacağına karar vermiştir.
Manevi tazminat açısından değerlendirdiğimiz zaman ise mobbinge uğrayan işçi manevi tazminata hak kazanacaktır. Yargıtay kararları da bu tespitimizi desteklemektedir. İşçinin hem psikolojik baskı altında çalıştırılması hem de işçinin zor şartlar altında çalıştırılması kişilik haklarına aykırı olarak değerlendirildiğinden Yargıtay işçinin manevi tazminat hakkını kazanacağına karar vermiştir.
Belirtmek gerekir ki ispatta davamızın en önemli noktalarından birisidir. İspatın açık ve net olması önemlidir. Yine Yargıtay kararları incelendiğinde işçinin her türlü delille ispat edebileceği anlaşılmaktadır. İşçinin lehine olan her türlü delil dosyaya eklenebilecektir.
Görevli mahkeme İş Mahkemeleridir. İş Mahkemesi olmadığı takdirde asliye hukuk mahkemesi de iş mahkemesi sıfatıyla davaya bakar. Yetkili mahkeme ise işçinin ikamet adresindeki veya iş yerinin bulunduğu yerdeki mahkeme yetkilidir.
Makalemizde işçilerin en çok karşılaştığı problemlerden olan mobbingi ele aldık. Mobbingin şartlarını ve şekillerini inceledik. İşçi hem maddi hem de manevi tazminata hak kazanabilecektir. Ancak mobbing, iş hukukunda ispatı oldukça zor bir durumdur. Yazılı deliller ile ispat etmek neredeyse olanaksız olsa da bu delillerin takdiri deliller ile desteklenmesi davacının yararına olacaktır. İş akdini mobbing sebebi ile feshetmek isteyenlerin hukuk büromuzu arayarak alanında uzman İş Hukuku avukatlarımızdan bilgi almaları oldukça önemlidir.
